MORTON NÖROMASI

İçerik:

• Anatomi
• Nedenleri
• Belirtileri
• Tanı
• Tedavi
• Rehabilitasyon

Giriş

İnterdigital nöroma (morton nöroma); ayağın ön kısmında ağrı ile karakterizedir. Ağrı sıklıkla 3-4 Parmaklar arasındadır, fakat bazen 2.-3. Parmaklar arasında da olabilir. Kesin sebebi net değildir. Ayaktaki şişlikten , scarring dokusundan veya ayağın sinirlerinin kanseröz olmayan tumorlerinden kaynaklandığını öne süren çalışmalar mevcuttur. Semptomlara yol açan parmaklar arasında seyreden sinir uçlarının irritasyonudur.

Anatomi: Ayağın hangi kısmı etkilenir?

Ayağın sinirleri; metatarsal kemikler arasından ön ayağa ve parmaklara doğru uzanır. Her sinir metatarsal kemik ucunda ayrılır ve ayak parmaklarının ucuna doğru seyreder. Her sinir ; 2 farklı parmağa duyu sağlar. İnterdigital nöroma; sinir 2 dala ayrılmadan önce oluşur. Nöroma sinirin bu kısmında şişlik veya kalınlaşma ile ortaya çıkar.

İnterdigital nöromanın neden oluştuğu tam anlamıyla anlaşılamamıştır. Çoğunlukla bu bölgedeki sinir dokusuna tekrarlayan travmalar sebebiyle oluşur. Kronik yaralanmayı açıklamak için birçok teoriler ortaya konmuştur fakat hiçbiri ispatlanmamıştır.

Ağrının en sık sebebi sinir dokusunun irritasyonudur. Sinir dokusunun kronik irritasyonu sinir de kalınlaşmaya ve nörom oluşumuna sebeb olmaktadır . Birçok ayak cerrahı; problemin metatarsal kemiklerin sinir üzerinde sıkışmaya yol açmasından veya metatarsal kemiklerin arasındaki bağların sinir üzerinde baskı yapmasından ileri geldiğini düşünür. Kronik ağrı ve irritasyona yol açan sinirin sıkışmasıdır.

Nöroma; ağırlık vermeyle birlikte ayağın ön kısmının tabanında ağrıya yol açar. Birçok hasta yürürken ayağın ön kısmında 2 parmağın ucuna doğru uzanan keskin batıcı bir ağrı hissettiğini ifade etmektedir. Bu hastalıkta; parmaklar arasında şişlik veya ayakkabı içinde taş varmış gibi hissedebilirsiniz. Elektrik çarpması gibi bir his uyandırabilir.

Tanı; hastanın verdiği bilgiler ve fizik muayene ile konur. Ağrının başka bir sebepten olmadığını ortaya koymak için röntgen çekilir. Tanının net konamadığı bazı vakalarda tanıyı doğrulamak için bu bölgeye lidokain+kortizon enjeksiyonu yapılır. Bu tedavi ; semptomlarda geçici bir azalma sağlar.

• Cerrahi dışı tedavi:

Tedavi genellikle ayakkabı değişimi ile başlar. Bazen daha geniş bir ayakkabıya geçmek, semptomları azaltır veya ortadan kaldırır. Yumuşak tabanlı ayakkabılar; adım atarken ayağın ön kısmındaki gerginliği azaltmada yardımcı olabilir. Bu; sinire olan irritasyonun derecesini azaltır.

Ayrıca bu bölgeye yapılacak lidokain ve kortizon enjeksiyonu semptomların azalmasında etkili olabilir. Bu metot kısa süreli (gün –hafta) bir iyileşmeye yol açar ve daha çok teşhisi doğrulamak için kullanılır.

• Cerrahi tedavi:

Eğer konservatif tedaviler ile başarı sağlanamazsa; cerrahi tedavi önerilir. Nöromanın cerrahi tedavisinde birkaç değişik yöntem kullanılmaktadır.

• Nöromanın çıkarılması:

En sık kullanılan yöntem budur. Nöroma sinir dokusu kaynaklı olduğundan bu prosedürde; sinir dokusunu da bir kısmı çıkarılır. Bu prosedür ile sinirin duyu sağladığı ayağın bu bölgesinde sürekli uyuşmalar gelişebilir.

Nöromanın çıkarılması için etkilenen 2 parmak arasından küçük bir kesi yapılır. Nöroma ortaya konur ve sinir dokusundan kaynaklanan bu lezyon kesilerek çıkartılır. Cilt kapatılır ve elastik bandaja alınır.

• Ligaman gevşetilmesi:

Birçok ayak cerrahı; başlangıçta yapılacak sinir dokusunun çıkarılması operasyonunu çok radikal bir yöntem olarak bulmaktadır ve daha basit bir operasyon önermektedirler. Metatarsal kemikler arasındaki ligamanları gevşeterek yapılacak bir operasyon; hem ligamanların sinir üzerindeki iritasyonunu ortadan kaldıracak hem de metatarsal kemiklerin yaptığı sıkıştırıcı etkiyi azaltacaktır. Eğer bu cerrahi prosedür başarılı olmazsa; nöromanın çıkartılması operasyonu daha sonra yine yapılabilir. Bu prosedürün faydası; ayakta herhangi bir uyuşukluğa yol açmamasıdır.

Bu ameliyatlar; genel veya bölgesel anestezi ile yapılabilmektedir. Bölgesel anestezide; ayağa uzanım gösteren sinirler çevresine lidokain gibi lokal anestezik yapılır. Yalnızca ayak uyuşturulur. Operasyondan sonra hasta aynı gün taburcu edilebilir.

• Cerrahi dışı tedavinin rehabilitasyonu:

İnterdigital nöromalı hastalar çeşitli fizik tedavi yöntemlerinden fayda görebilirler. Yumuşak tabanlı, ön kısmı geniş ayakkabılar giyilmesi önerilir. Bu ayakkabılarda metatarsal kemiklerin sıkışması ve sinir üzerinde baskı oluşturma olasılığı azdır. Metatars başları altına konulacak metatarsal pedler(destek); ayakkabı içine konularak kullanılabilir. Bu metatarsal pedler; metatarsal kemiklerin ayrı durmasını ve sinir üzerinde baskıyı azaltmayı sağlar. Ayakkabı kullanımı için yapılan bu değişiklikler yürüme esnasında hemen bir rahatlama sağlar. Fakat sportif faaliyetlere dönmek için inflamasyonun ve ağrının geçmesi birkaç hafta süre alabilir.

Ağrılı bölgeye direkt uygulanan tedavi metodları şişliği ve ağrıyı kontrol etmede etkindir. Ultrasonografi, sıcak uygulama ve yumuşak doku masajı kullanılabilen metodlardır.

• Cerrahi sonrası rehabilitasyon :

Ameliyat sonrası birkaç gün koltuk değneği kullanılır. Ameliyat bölgesi hassasiyeti birkaç gün devam eder. Elastik bandaj 1 hafta kadar kullanılır. Dikiş materyali 10.-14. gün alınır.