Kifoplasti

Osteoporozu olan hastalar omurganın kompresyon kırıklarına eğilimlidirler. Omurga basınç altında ezilir ve çöker, bu da yükseklik kaybına yol açar. Bu tür kırıkların sayısı Amerika’da yılda yaklaşık 700.000’den fazladır.

Kırık omurgayı öne doğru açılandırır ve kifoz adı verilen kamburumsu görünüme yol açar. Bu tür hastaların geçmeyen ağrı, bozulmuş uyku düzeni, akciğer ve barsak fonksiyonlarında bozulma ve günlük aktivitelerini yapamama gibi sıkıntıları olur.

Kifoplasti ile kırık vertebranın yüksekliği ve gücü yeniden sağlanır. Omurganın şekli düzelir ve ağrı şikayeti geçer. İşlemden sonra hastaların yaklaşık % 95’inin ağrısı hemen geçer.

Aşağıdaki başlıklar konuyu daha iyi anlamanıza yardımcı olacaktır:

İşlem ne için gereklidir ?

Kifoplasti işlemi ile doktorlar ne beklemektedir ?

İşlem sonrası neler beklenmelidir ?

Anatomi: Omurganın hangi kısımları tutulur ?

Her bir vertebranın ana parçası vertebra cismi adı verilen geniş ve yuvarlak yapıdır. Kompresyon kırığında bu yapının ön kısmında yükseklik kaybı meydana gelir. Kemiğin arka kısmı sağlam kaldığı için hasarlanmış vertebra kama şeklini alır. Bu kamalaşma omurganın öne doğru eğilmesine yani kifoza yol açar. Kifoplastide tedavi edilen esas yapı vertebra cismidir.

Rasyonel: Kifoplasti işlemi ile doktorlar ne beklemektedir ?

Osteoporoz nedeniyle oluşan kompresyon kırıklarının tedavisinde eskiden standart açık cerrahi prosedürler uygulanmaktaydı. Bu prosedürlerde büyük ameliyat kesileri gerekmektedir. Ancak opere edilen kemik kalitesinin zayıf ve osteoporoz nedeniyle kemiğin yumuşak olması bu işlemlerin sonuçlarının kötü olmasına yol açmıştır. Ayrıca ileri yaştaki hastalar fiziksel durumları nedeniyle bu tip büyük cerrahi girişimleri tolere edememekteydi.

Kifoplasti ile bu tür kırıkların açık cerrahi uygulanmadan tedavi edilebilmesi sağlanmıştır. Açık cerrahideki geniş ameliyat kesilerinin ve kullanılan büyük cerrahi malzemelerin tersine kifoplasti olabildiğince küçük kesilerden uygulanır. Ciltte küçük bir delik açılır ve küçük aletler kullanılır. Böylece kanama, enfeksiyon ve kas ve diğer yumuşak dokuların hasarlanması gibi riskler de azalır.

Kifoplastinin amacı kırık vertebranın normal yüksekliğine olabildiğince getirilmesidir. Bunun için kırık vertebranın içinde balon şişirilir ve vertebra cismi normal yüksekliğine ulaştırılır. Kırık vertebranın içine özel bir kemik çimentosu doldurulup, çimento dondurulur. Çimento, kırık vertebranın sağlamlaşmasını ve orijial yükseklik ve pozisyonda kalmasını sağlar. Bu durumda hastanın ağrısı ve deformitesi (kifoz) azalır ve hasta normal aktivitelerine geri döner.

Hazırlık

Bu işlem için nasıl hazırlanırım ?

Kifoplasti işlemine doktorunuzla birlikte karar vermeniz gerekir. İşlemi olabildiğince anlamanız gerekir. Endişelerinizi ve sorularınızı doktorunuza bildiriniz.

Kifoplasti işlemi sonrası aynı gün içinde taburcu olabilirsiniz. İşlem öncesi en az 6 saat hiçbir şey yiyip içmemek gereklidir.

Cerrahi işlem

İşlem sırasında ne olur ?

Hasta yüzüstü yatırılır. Öncelikle cerrah cildi antiseptik bir ilaç ile temizler. Problemin olduğu seviye lokal anestetik madde ile uyuşturulur. İşlem genel anestezi altında da gerçekleştirilebilir.

İşlemin uygulanacağı seviyenin her 2 tarafından birer adet küçük kesi yapılır. Bu kesilerden uzun iğneler sokulur. Vertebranın arka kısmından iğneler ilerletilip vertebra cisminin içine kadar ilerletilir. Bu iğneler kılavuz olarak kullanılıp iğneler üzerinden gönderilen cerrahi aletler ile delik genişletilir. Floroskopi adı verilen özel bir görüntüleme tekniği ile iğnelerin doğru yerde olup olmadığı değerlendirilir.

Bu cihaz bir video kamera gibi çalışır ve X-ışınlarıyla elde edilen röntgen kayıtlarını görüntüler. Metal cisimler X-ışınları ile net bir şekilde görülür. İğne de ekranda kolaylıkla görülür ve bu görüntüleme sayesinde iğnenin uygun pozisyonda ve doğrultuda olup olmadığı değerlendirilir.

Daha sonra açılan deliklerin içinden sönük balonlar kırık vertebra içine gönderilir ve balonlar şişirilir. Şişmenin etkisiyle omurga gövdesinin yüksekliği sağlanır ve kifoz deformitesi düzeltilir

Sonraki basamakta balonlar söndürülüp çıkarılır ve balonun vertebra içinde oluşturduğu boşluk içine çimento enjekte edilir. Yaklaşık 15 dakika içinde çimento donar. Bu da kemiğin bu pozisyonda ve yükseklikte kalmasını sağlar. Daha sonra kesiler kapatılır.

Komplikasyonlar: Ters giden neler olabilir ?

Kifoplastiye bağlı ciddi komplikasyonlar nadirdir ve vakaların sadece % 5’inden daha azında karşılaşılır. Kifoplastinin en sık karşılaşılan komplikasyonları:

Anestezi problemleri

Tromboflebit

Enfeksiyon

Çimento kaçağı

Ağrının geçmemesi

Cerrahi sırasında verilen anestetik maddeler hastanın almakta olduğu diğer ilaçlarla reaksiyon yapabilir. Çok nadir olarak verilen anesteziye bağlı problemler yaşanabilir. Ayrıca anestezi altında akciğerler genişleyemediği için akciğer fonksiyonları da etkilenebilir. Ameliyat öncesinde anestezi doktorunuzdan riskler ve komplikasyonlar hakkında bilgi alınız.

Tromboflebit

Kifoplastide kullanılan çimento sıvı şekilde kırık vertyebranın içine yayılır. Yavaş bir basınçla enjekte edildiği için kifoplasti sırasında çimento kaçağı çok nadirdir. Bir miktar çimentonun kaçağı genellikle çok büyük problem yaratmaz. Çok nadir olarak omurilik ve etrafındaki sinirlere bası yapabilir. Bu durumda basıyı ortadan kaldırmak için cerrahi müdahale gerekebilir

Hastaların çoğunda işlem sonrasında ağrı şikayeti tamamen geçer. Ancak çoğu cerrahi müdahale sonrasında da beklendiği gibi ağrı şikayeti olabilir. Ağrınızın devam etmesi veya dayanılmaz hale gelmesi durumunda ağrının kontrol altına alınması açısından doktorunuza başvurunuz.

Cerrahi sonrası

Ameliyattan sonra ne olur ?

Hasta eve gönderilmeden önce ayılma odasında 2-3 saat gözlenir. Belinizi dikkatli ve konforlu tutmanıza yetecek kadar harekete izin verilecektir. Kifoplasti sonrası ekstra ağrısı veya problemi olan hastalar 1 gün hastanede tutulabilir

Kemik çimentosu işlem sonrasında kırık vertebranın gücünü ve sağlamlığını sağladığından, kifoplasti sonrası nadiren korse kullanımı gereksinimi olur.

Rehabilitasyon

İşlem sonrası neler beklenmelidir ?

Kırık omurgaya doldurulan çimento 15 dakika içinde donar. Bunun sonucunda hastalar işlemden sonraki ilk hafta içinde günlük aktivitelerine dönebilirler. Ağrı hızla azalır ve iki hafta içinde de ağrı kesici kullanımı gereksinimi kalmaz. Tüm bunlara rağmen birçok ortopedist kifoplasti sonrası kemik iyileşmesinin yaklaşık 3 ay süreceğini düşünmektedir.

Hastaların taburculuk yürümeleri ve orta derecedeki aktiviteleri yapmaları istenir. Ancak hastalar doktorlar normal aktiviteye izin vermeden aşırı zorlamalardan kaçarlar.

Kırık sebebi osteoporoz olduğunda olası başka problemlere karşı bir takım tedbirler almak gerekir. Kalsiyum ve D-vitamini preperatları gibi ilaçlar kemik sağlığını arttırır. Sigarayı bırakmak ve egzersizler yapmak gibi başka hayat tarzı değişiklikleri de önerilir.

Ağrısı olan, duruş pozisyonununda problem yaşayanlar ve kas gücünü ve sıkılığını kaybetmiş hastaların fizik tedavi ihtiyacı olabilir. Bu hastaların en az 4-6 hafta terapiye devam etmeleri lazımdır.

Terapinin amacı sağlamlığı ve fonksiyonu güvenle sağlamaktır. Sıcak yada soğuk uygulama, elektriksel uyarılar ve masaj ile ağrı geçirilmeye çalışılır. Omurganın ve bacakların kuvvetini arttırmak için egzersizler yaptırılır. Hastalar beldeki gerilmeyi nasıl geçireceklerini ve güvenle hareket edeceklerini öğrenirler.

Terapilerin sonuna yaklaşıldıkça hastalara sevdikleri aktivitelere geri dönüşü sağlamak için yardımcı olunur. İdeal olarak hastaların günlük normal aktivitelerine geri dönmeleri hedeflenir. Hangi aktivitelerin güvenle yapılabileceğine kılavuzluk edilir.

Tedavi bitiminde hastaların düzenli terapileri tamamlanır ancak hastalar ev programlarıyla egzersizlerini yapmayı sürdürürler.